Cənubi Qafqaz, xüsusilə də Azərbaycan, son illərdə klassik “periferiya regionu” statusundan çıxaraq Avrasiya miqyasında strateji kəsişmə nöqtəsinə çevrilib. Bu dəyişiklik əsasən üç amillə izah olunur: enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat-logistika marşrutlarının yenidən formalaşması və geosiyasi balansın dəyişməsi.
Denizxeber.az AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, ekspert İrina Neaqunun təhlilində Azərbaycan bu yeni sistemin mərkəzi oyunçularından biri kimi təqdim olunur. Bunun səbəbi təkcə neft-qaz ixracı deyil, həm də Cənub Qaz Dəhlizi (TANAP–TAP), Orta Dəhliz və Xəzər–Qara dəniz bağlantıları kimi layihələrdir. Bu infrastruktur Azərbaycanı Avropa ilə Mərkəzi Asiya və daha geniş Asiya bazarları arasında tranzit qovşağa çevirir.
Mətnin diqqət çəkən başqa bir tərəfi odur ki, Avropanın enerji asılılığını azaltmaq siyasəti Azərbaycanı “alternativ və sabit təchizatçı” kimi ön plana çıxarır. Bu, xüsusilə Ukrayna müharibəsindən sonra daha da aktuallaşıb.
Eyni zamanda Rumıniya xüsusi bir hal kimi göstərilir: Konstansa limanı və Qara dəniz marşrutları vasitəsilə Azərbaycan–Mərkəzi Asiya–Avropa xəttində logistika körpüsü rolunu oynaya bilər. Yəni təkcə enerji deyil, ticarət axınlarının da yeni istiqamətləri formalaşır.
Yekun fikir isə ondan ibarətdir ki, Azərbaycan artıq yalnız regional aktor deyil, Avrasiya miqyasında enerji və logistika sisteminin “dayaq nöqtələrindən biri” kimi qəbul olunur və bu status Avropa–ABŞ siyasətində onun çəkisini artırır.
