Yaxın Şərqdəki geopolitik gərginlik və Hörmüz boğazının bağlı qalması qlobal mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) daşımalarında ciddi böhrana səbəb olub.
Denizxeber.az bildirir ki, mühüm dəniz keçidində tranzitin dayanması qlobal LNG təchizatında fasilələr yaradıb, sərbəst tanker tutumunu azaldıb və çarter ilə dəniz yanacağı xərclərini 2022-ci il enerji böhranından bəri ən yüksək səviyyəyə qaldırıb.
- Spot çarter qiymətləri: Üçyanacaqlı dizel-elektrik tipli LNG gəmiləri üçün gündəlik spot çarter haqqı fevralın əvvəlindəki 5,000 dollardan martda kəskin sıçrayışla 235,000 dollara çataraq tarixi rekord vurub. İyun ayında isə orta gündəlik icarə 60,700 dollar təşkil edib (2025-ci ilin iyununa nisbətən 243% çox).
- Digər gəmi tipləri: Tankerlərin orta aylıq gündəlik çarteri fevraldakı 18,000 dollardan martda 108,000 dollara, buxar turbinli gəmilərdə isə 3,000 dollardan 50,000 dollara yüksəlib.
- Dəniz yanacağı (Bunker): LNG donanmasının istifadə etdiyi dəniz yanacağının tonu martda 73% artaraq 800 dolları keçib.
- Müharibə riski sığortası: 250 milyon dollar dəyərində olan bir LNG gəmisinin Hörmüzdən tək keçidi üçün sığorta haqqı 25 milyon dollara çatıb. Yük sığortası isə yükün ümumi dəyərinin 10–20%-i intervalında dəyişib.
- Çatdırıla bilməyən yüklər: Mart-iyun ayları arasında Qətərdən 300-dən çox, BƏƏ-dən isə təxminən 20 LNG tankeri yükünü bazarlara çatdıra bilməyib. Təxminən 160 LNG gəmisi Körfəz və Oman dənizi akvatoriyasında lövbərdə qalmağa məcbur olub.
Hörmüz boğazı qlobal LNG tədarükünün təxminən 20%-nin keçdiyi yeganə dəniz dəhlizidir. Mütəxəssislər xatırladırlar ki, 2030-cu ilə qədər dünyada ildə 250 milyon ton yeni LNG gücünün istifadəyə verilməsi nəzərdə tutulur.
