Yaxın Şərqdə hərbi münaqişənin eskalasiyası və strateji Hörmüz boğazının uzunmüddətli blokadası dəniz nəqliyyatı vasitələrinə, daşınan yüklərə və regional liman infrastrukturuna ciddi ziyan vurub.
Denizxeber.az bildirir ki, bu barədə qlobal sığorta nəhəngi “Allianz” şirkətinin dərc etdiyi analitik hesabatda bildirilib.
Körfəzdə sıxılıb qalan aktivlərin miqyası
Hesabatda cari ilin iyunun 15-nə olan rəsmi statistika əsasında hərbi böhran zonasında qalan dəniz aktivlərinin miqyası aşağıdakı kimi qiymətləndirilir:
- Gəmilərin sayı: Fars körfəzi akvatoriyasında ümumi tutumu 100 GT-dən (ümumi tonaj) çox olan təxminən 1 150 yük gəmisi blokada vəziyyətində qalıb.
- Ümumi tonaj: Sıxılıb qalan bu donanmanın ümumi tutumu 29 milyon GT təşkil edib.
- Maddi dəyər: Sözügedən gəmilərin və onların göyərtəsindəki yüklərin ümumi bazar dəyəri təxminən 125 milyard dollar həcmində ölçülür.
Sığorta ödənişlərində kəskin artım
“Allianz”ın mütəxəssisləri qeyd edirlər ki, hərbi əməliyyatlar dövründə regionda raket və pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) intensiv hücumlarına məruz qalan konteyner gəmilərinin, həmçinin xam neft tankerlərinin zədələnməsi dəniz sığortası müqavilələri üzrə sığortaçılar üçün nəhəng kompensasiya ödənişləri yaradıb. Hücumlar nəticəsində təkcə gəmilərin korpuslarına deyil, daşınan kommersiya yüklərinə də bərpası mümkün olmayan ciddi ziyan dəymişdir.
Ekspertlər vurğulayırlar ki, yaranmış yüksək hərbi-taktiki risklərə baxmayaraq, beynəlxalq dəniz sığortaçıları sığorta təminatını qoruyub saxlayaraq qlobal gəmiçilik sənayesini dəstəkləməyə davam ediblər. Lakin bu proses gəmilərin gövdələrinin (hull and machinery) və yüklərin sığorta haqlarının prinsiplərinin əhəmiyyətli dərəcədə bahalaşması ilə müşayiət olunub.
Sənəddə deyilir: “Hazırda gəmi sahibləri üçün əsas maliyyə problemi sığorta xərcləri deyil, silahlı münaqişə zonasından keçərkən birbaşa heyətin təhlükəsizliyi və gəmilərin özləri üçün yaranan fiziki məhv olma riskləridir”.
Hesabatın yekununda qeyd olunur ki, ABŞ və İran arasındakı diplomatik razılaşmalardan sonra Hörmüz boğazı vasitəsilə gəmiçilik sərbəstliyi tam bərpa olunduqdan sonra belə, dəniz nəqliyyatının sabit fəaliyyəti üçün uzunmüddətli və etibarlı beynəlxalq təhlükəsizlik zəmanətlərinin yaradılması mütləq şərtdir.
