BMT-nin Beynəlxalq Dənizçilik Təşkilatı (IMO) iyulun 6-da Somali sularında dəniz quldurları tərəfindən girov saxlanılan 44 dənizçinin təcili və qeyd-şərtsiz azad olunmasını tələb edib.
Denizxeber.az bildirir ki, dənizdə naviqasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün çalışan ali tənzimləyici orqan son üç ayda Qırmızı dənizdə və Ədən körfəzində gəmilərə qarşı 24 basqın cəhdi, o cümlədən faktiki piratçılıq və silahlı quldurluq hadisəsi qeydə alıb. Bu statistika qlobal gəmiçiliyə qarşı təhdidlərin həyəcanverici dərəcədə artdığını nümayiş etdirir.
IMO-nun baş katibi Arsenio Dominquezin sözlərinə görə, girov götürülən 44 dənizçi cari ilin aprel və may aylarında baş verən ayrı-ayrı hadisələrdə hücuma məruz qalan üç müxtəlif kommersiya gəmisində saxlanılır. Baş katib əlavə edib ki, əsirlikdə olan ekipaj üzvləri hazırda kəskin qida və su çatışmazlığı, həmçinin real zorakılıq təhlükəsi ilə üz-üzədirlər.
A. Dominquez bu həftə Londonda iclas keçirən IMO Şurasına etdiyi rəsmi müraciətdə vəziyyətin ciddiliyini belə şərh edib:
“Bu son hadisələr piratçılıq və silahlı quldurluğun günahsız dənizçilərə yaratdığı qlobal təhlükənin hələ də yüksək tonda qaldığını, habelə beynəlxalq səviyyədə yüksək sayıqlıq və əlaqələndirilmiş hərəkətlər üçün təcili dəstək tələb olunduğunu ciddi şəkildə xatırladır”.
Piratçılıq halları qlobal miqyasda 17 faiz artıb
Gəmilərə qarşı dəniz quldurluğu hallarının artması ilə yanaşı, IMO hücum edən qrupların getdikcə daha müasir, dağıdıcı silahlardan istifadə etdiklərini və mülki dənizçilərə qarşı zorakılıq səviyyəsinin kəskin yüksəldiyini bəyan edib. Təşkilatın analitik məlumatlarına görə, qlobal miqyasda dənizdə piratçılıq və silahlı soyğunçuluq hadisələri 2024-2025-ci illər arasında 17 faiz artaraq 146 insidentdən 171-ə yüksəlib.
Xatırladaq ki, 2009-cu ildə Qərbi Hind okeanında və Ədən körfəzində yerləşən 22 sahil və ada dövləti, o cümlədən Somali və Cibuti dəniz təhlükəsizliyinə dair IMO-nun xüsusi davranış qaydalarını qəbul edib və bu müqavilə sənədi 2017-ci ildə Ciddə Düzəlişi ilə daha da genişləndirilib. Sözügedən sənədə imza atan ölkələr piratçılıq, dənizdə silahlı soyğunçuluq və digər transmilli mütəşəkkil cinayətlərlə mübarizə aparmaq üçün birgə işləmək öhdəliyi götürüblər.
Hazırda IMO özünün “Qırmızı dəniz layihəsi” vasitəsilə Cibuti, Efiopiya, Somali, Sudan və Yəmənin dənizçilər üçün təhlükəsiz naviqasiyanı təmin etmək imkanlarını və milli sahil mühafizə potensialını gücləndirmək istiqamətində fəal çalışır. Təşkilatın bu həftə Londonda baş tutan strateji iclasının gündəliyində həyati əhəmiyyətli dəniz nəqliyyatı dəhlizlərinin qorunması ilə bağlı ayrıca bənd daxil edilib. Baş katib A. Dominquez hazırda saxlanılan dənizçilərin tezliklə azad edilməsini təmin etmək üçün bütün üzv dövlətləri operativ dəstək verməyə çağırıb.
