Denizxeber.az bildirir ki, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) Baş Assambleyasının 2010-cu ildə qəbul etdiyi A/RES/65/209 saylı qətnaməsinə əsasən, hər il avqustun 30-u Beynəlxalq İtkin Düşmüş Şəxslər Günü kimi qeyd olunur. Qətnamə zorla yoxaçıxmaların — insanların iradəsi xaricində həbs edilməsi, saxlanılması və ya oğurlanması hallarının artmasına qarşı qlobal diqqəti cəlb etməyi hədəfləyir.
BMT Konvensiyası: Zorla yoxaçıxmalara qarşı əsas hüquqi mexanizmlərdən biri 2006-cı ildə qəbul edilən “Bütün şəxslərin itkin düşmələrdən müdafiəsi haqqında Beynəlxalq Konvensiya”dır.
Ağır Nəticələr: Bu hallardan əziyyət çəkənlər işgəncələrə və hüquqsuzluğa məruz qalır; uşaqların yoxa çıxarılması isə Uşaq Hüquqları Konvensiyasının birbaşa pozulmasıdır.
Həllini Tapmayan Yüz Minlərlə Hal: BMT ekspertlərinin qiymətləndirməsinə görə, zorla yoxaçıxma halları terror mühiti yaradılmasının bir hissəsinə çevrilib və hələ də yüz minlərlə hal araşdırılmamış qalır.
Ermənistanın Təcavüzü Nəticəsində Azərbaycandakı İtkin Statistikası
AZƏRTAC xəbər verir ki, Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasının bu il iyunun 30-na olan rəsmi məlumatına görə, Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində 4010 nəfər itkin düşmüş şəxs kimi qeydiyyata alınıb.
| Kateqoriya | Sayı | Əlavə Təfərrüat |
| I Qarabağ Müharibəsi | 4004 nəfər | 1988–1994 və işğal dövrü |
| II Qarabağ Müharibəsi (2020) | 6 nəfər | 44 günlük müharibə |
| Hərbçilər | 3228 nəfər | Xidmət zamanı itkin düşənlər |
| Mülki Şəxslər | 782 nəfər | 71 uşaq, 288 qadın, 319 qoca |
Axtarış, Ekshumasiya və DNT Eyniləşdirilməsi İşləri
2020-ci il Vətən müharibəsi və 2023-cü il antiterror tədbirlərindən sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərdə itkin düşmüş vətəndaşların məzar yerlərinin müəyyənləşdirilməsi işləri intensivləşdirilib.
Meyit Qalıqları: Ümumilikdə 893 nəfərə aid olduğu ehtimal edilən meyit qalıqları tapılıb; onlardan 253-ü kütləvi məzarlıqlardan ekshumasiya olunub.
Genetik Araşdırmalar Mərkəzi: DTX-nin Hərbi-tibb baş idarəsində yaradılmış mərkəz tərəfindən itkin düşənlərin yaxınlarından 11 542 donordan bioloji nümunələr toplanaraq DNT profilləri arxivləşdirilib.
Kütləvi Məzarlıqlar: Azad edilmiş ərazilərdə keçirilən axtarış-qazıntı işləri zamanı 32 kütləvi məzarlıq aşkarlanıb.
