Bağlanma qlobal bazarı silkələyə bilər

86

Hesabatın əsas mesajı ondan ibarətdir ki, Hörmüz boğazı kimi strateji bir keçidin bağlanması yalnız regional deyil, qlobal miqyasda zəncirvari iqtisadi təsirlər yaradır.

UNCTAD-ın vurğuladığı risklər bir neçə əsas istiqamətdə toplanır:

Denizxeber.az bildirir ki, bu barədə BMT-nin Ticarət və İnkişaf Konfransı (UNCTAD) tərəfindən hazırlanmış hesabatda qeyd olunub. Birincisi, enerji asılılığı yüksək olan ölkələr ən ağır zərbə alanlar olacaq. Xüsusilə ən az inkişaf etmiş 75 iqtisadiyyatdan 65-i neft idxalına möhtacdır. Bu isə o deməkdir ki, qiymət artımı birbaşa yanacaq xərclərini yüksəldir və dövlətləri ya sosial xidmətlərdən, ya da enerji subsidiyalarından imtina etməyə məcbur edir.

İkincisi, təsirin miqyası çox genişdir — təxminən 983 milyon insanın həyatına birbaşa və ya dolayı təsir göstərə biləcəyi qeyd olunur. Bu təsir təkcə yanacaq qiymətləri ilə məhdudlaşmır, inflyasiya, ərzaq qiymətləri və nəqliyyat xərcləri vasitəsilə bütün iqtisadi sistemə yayılır.

Üçüncüsü, yalnız idxalçı ölkələr deyil, neft ixrac edən ölkələr də dolayı zərər görür. Qlobal iqtisadi artımın zəifləməsi ümumi tələbi azaldır və maliyyə bazarlarında qeyri-sabitlik yaradır.

Neft qiymətinin 100 dolları keçməsi kimi ssenarilər isə artıq qlobal iqtisadi şok səviyyəsinə yaxınlaşır: bu halda valyuta təzyiqləri, faiz artımları və borc yükünün ağırlaşması daha da güclənir.

Qısaca, belə bir blokada ssenarisi enerji bazarını “lokal böhran”dan çıxarıb “qlobal iqtisadi risk” səviyyəsinə qaldırır və ən həssas ölkələr bu zəncirin ilk halqası olur.