Qarşıdan gələn qış mövsümündə Avropa İttifaqı (Aİ) ölkələrinin ciddi qaz qıtlığı ilə üzləşəcəyi və təbii qazın qiymətinin iki dəfə bahalaşa biləcəyi bildirilir.
Denizxeber.az bildirir ki, Yaxın Şərqdəki böhran Qətərdən dünya bazarına çıxarılan mayeləşdirilmiş təbii qazın (LNG) həcmini əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb. Nəticədə Avropa ölkələri qaz anbarlarını lazımi səviyyədək doldura bilməyiblər.
“Politico” nəşrinin təhlilinə görə, bu qış Avropada 12 milyon ev qaz təchizatından istifadə edə bilməyəcək və elektrik enerjisindən istifadəyə məcbur olacaq. Bu isə təkcə qazın deyil, elektrik enerjisinin də qiymətinin kəskin artmasına gətirib çıxara bilər.
İqtisadiyyat, Enerji və Maliyyə İnstitutunun hesablamalarına əsasən, bu qış Avropanın qaz tələbatında 14 milyard kubmetr həcmində kəsir (təchizatın 7% azalması) yarana bilər. Hazırda Avropa ölkələrinin qaz anbarları 70 faizdən az doludur.
Əsas amillər və geostrateji maneələr:
- ABŞ-nin İxrac Siyasəti: Təchizat zəncirindəki pozuntular ABŞ daxilində də enerji qiymətlərini qaldırıb. Noyabr seçkiləri ərəfəsində daxili bazarda yanacağın bahalaşmasını önləmək istəyən Prezident Donald Tramp administrasiyası qaz ixracını məhdudlaşdıraraq Avropaya tədarük edilən həcmləri azaldıb.
- Logistika və Tranzit Qaydaları: Analitiklərin fikrincə, qlobal miqyasda qaz hasilatı kifayət qədərdir; əsas problem tranzit və nəqliyyatla bağlıdır. Hörmüz boğazının bağlı qalması və ABŞ-nin İrana qarşı yeni hərbi əməliyyat niyyətləri tədarük marşrutlarını kəskin məhdudlaşdırır.
- Alternativ Axtarışları: Aİ-nin alternativ qaz mənbələri tapmaq cəhdləri və Vaşinqtonun Yaxın Şərqdəki böhranı dayandırmaq tələbləri hələlik konkret nəticə verməyib.
